ابزار هدایت به بالای صفحه

با سلام به دوستان خوبم:

در فقه اصطلاحی به نام اراضی 'مفتوحه العنوه' وجود دارد که شامل سرزمین هایی است که مسلمانان در لشکرکشی های خود آن را فتح کرده اند.
اگر این جنگ ها به امر پیامبر (ص) و ائمه (ع) بوده باشد، این زمین ها نیز حکم خاص خود را خواهند داشت. یعنی کسی نمی تواند مالک آنها شود و مالکیت از آن همه مسلمانان است. اگر این زمین ها آباد شده باشد، ساکنان زمین ها، مالک محسوب نمی شوند و باید به بیت المال خراج بدهند ولی اگر در هنگام لشکرکشی آباد نشده نباشند به امام مسلمین اختصاص دارد و اگر افرادی به احیای زمین بپردازند، مالک آن می شوند.
درکتاب 'زمین در فقه اسلامی' نوشته 'سیّد حسین مدرسی طباطبایی' اشاره اي به اين بحث شده است. منطقه بین النهرین یعنی فاصله بین دو رود دجله و فرات در سرزمین عراق از این نوع زمین ها بوده و حکم آن در فقه شیعه و اهل سنت ذکر شده و شیعه معتقد است، اگر زمین کربلا در آن زمان آباد نبوده متعلق به امام معصوم (ع) بوده و مردم می توانند آن را احیا کنند و مالک آن شوند.
امام حسین (ع) قسمتی از زمین کربلا را که در میان چند روستا و آبادی از جمله غاضریه، طف، نینوا بود از قبیله بنی اسد که در یکی از این آبادی ها زندگی می کردند، به مبلغ 60 هزار درهم خریداری کرد.
حضرت سیدالشهدا (ع) زمین کربلا را پس از خریدن دوباره به قبیله بنی اسد برگرداند ولی شرط کرد: کسانی که به این سرزمین می آیند از آنها پذیرایی کنید. به عبارت دیگر امام (ع) این سرزمین را وقف نکرد بلکه آن در اختیار اهالی آن منطقه نهاد.
این سیره ائمه معصومین (ع) بود، چنانچه در کتاب 'اللؤلؤه الغالیه' نوشته 'سید ابوطالب قائینی' از مجتهدان و علمای قرن سیزدهم، درباره خرید زمین کربلا مطالبی بیان و به روایتی اشاره شده که در آن آمده است: حضرت علی (ع) نیز وقتی از جنگ صفین برمی گشت سرزمینی را در عراق که کوفه نیز جزیی از آن بود، به قیمت زیادی خریداری کرد و سپس به صاحبان قبلی اش بازگرداند.
امیرالمومنین (ع) در پاسخ به کسانی که از این اقدام حضرت شگفت زده شده بودند، فرمود: خواستم این سرزمین مال من باشد. چون از پیامبر (ص) شنیدم که از کوفه و اطراف آن عده زیادی وارد بهشت می شوند و من خواستم تا مردم از ملک من به بهشت بروند.
مرحوم قائینی در کتاب خود حتی با استناد به روایتی می گوید، حضرت ابراهیم (ع) نیز سرزمین مکه را خریداری کرد و سپس آن را به صاحبانش برگرداند تا هر عبادتی در آنجا انجام شد، آن حضرت نیز در آن عبادات شریک باشد.